Mide Kanseri Cerrahisi

Endoskopik Tedavilerden İleri Cerrahi Yöntemlere Güncel Yaklaşımlar

Mide Kanseri Nedir ve Belirtileri Nelerdir?

Mide kanseri, midenin iç yüzeyini döşeyen hücrelerin kontrolsüz çoğalmasıyla başlar. Genellikle sinsi ilerleyen bir hastalıktır. Erken dönemde basit bir mide ağrısı veya hazımsızlık gibi görünse de şu belirtiler dikkatle takip edilmelidir:

• Ani Kilo Kaybı: İstem dışı ve hızlı zayıflama.
• İştahsızlık: Yemeklere karşı isteksizlik ve çabuk doyma hissi.
• Karın Ağrısı: Midenin üst bölgesinde inatçı ağrı veya yanma.
• Yutma Güçlüğü: Yemeklerin mideye inerken takılması hissi.
• Kanama: Ağızdan kan gelmesi veya dışkının siyah (katran rengi) olması.

Tanı ve Evreleme: Gastroskopinin Önemi

Mide kanseri tanısında en kesin yöntem Gastroskopidir. Endoskopik inceleme sırasında şüpheli bölgeden parça (biyopsi) alınması teşhisi netleştirir. Tanı konulduktan sonra hastalığın evresini (yayılımını) belirlemek için Tomografi (BT) ve PET-CT gibi yöntemler kullanılır.

1. Ameliyatsız Çözüm: Endoskopik Tedaviler (EMR ve ESD)

Kanser henüz çok başlangıç aşamasındaysa ve midenin derin katmanlarına inmemişse (mukozada sınırlıysa), cerrahi bir kesi yapılmadan endoskopik yöntemlerle tedavi edilebilir:

• EMR (Endoskopik Mukozal Rezeksiyon): Lezyonun altına sıvı enjekte edilerek tümörlü dokunun yükseltilmesi ve endoskopik kement yardımıyla kesilerek çıkarılmasıdır.
• ESD (Endoskopik Submukozal Diseksiyon): Daha geniş veya cerrahi olarak çıkarılması riskli erken evre tümörlerde, özel endoskopik bıçaklar kullanılarak tümörün alt katmanıyla birlikte tek parça halinde soyulmasıdır.
• Avantajı: Karın açılmaz, mide korunur ve hasta aynı gün sosyal hayatına dönebilir.

2. Cerrahi Tedavi: Tek Kesin Çözüm

Hastalık endoskopik sınırları aşmışsa, iyileşme şansı sunan temel tedavi cerrahidir. Ameliyatın amacı, tümörlü dokuyu ve yayılma ihtimali olan çevre lenf bezlerini (D2 Diseksiyon) tamamen temizlemektir.

• Total Gastrektomi: Tümör midenin üst kısmındaysa midenin tamamı çıkarılır. Yemek borusu ile ince bağırsak arasında yeni bir bağlantı yapılır.
• Subtotal Gastrektomi: Tümör midenin çıkışına yakınsa midenin yaklaşık 2/3’ü çıkarılır. Kalan mide parçası ince bağırsağa bağlanır.

Kapalı (Laparoskopik) Mide Kanseri Ameliyatı

Günümüzde uygun evredeki vakalarda Laparoskopik Cerrahi altın standarttır.

• Milimetrik deliklerden girilerek yapılan bu işlemde, onkolojik prensiplere sadık kalınarak temizlik yapılır.
• Açık ameliyata göre ağrı çok daha azdır, enfeksiyon riski düşüktür ve hasta çok daha hızlı toparlanır.

Ameliyat Sonrası Yaşam

Midesinin bir kısmı veya tamamı alınan hastalar, diyetisyen desteği ve uygun beslenme alışkanlıkları (sık sık ve az az yeme) ile normal yaşamlarına devam edebilirler. İnce bağırsaklar zamanla bu yeni duruma adapte olur ve sindirim fonksiyonu devam eder.

Mide Fıtığı ve Reflü Cerrahisi

Ömür Boyu İlaç Bağımlılığına Son: Laparoskopik Çözümler

Reflü ve Mide Fıtığı Nedir?

Gastroözofageal Reflü, mide asidinin veya safra içeren mide içeriğinin yemek borusuna geri kaçmasıdır. Yemek borusunun alt ucunda asidi engelleyen kapakçık düzeneğinin (alt özofagus sfinkteri) görevini yapamaması sonucu oluşur.

Mide Fıtığı (Hiatal Herni) ise, midenin üst kısmının göğüs boşluğuna doğru kaymasıdır. Bu fıtıklaşma, kapakçık mekanizmasını bozarak şiddetli reflüye zemin hazırlar.

Belirtiler: Sadece Mide Yanması Değildir!

Reflü sadece midede yanma yapmaz, bazen çok farklı şikayetlerle kendini belli eder:

• Göğüste Yanma (Heartburn): Özellikle yemekten sonra veya yatınca artan yanma hissi.
• Ağıza Acı/Ekşi Su Gelmesi: Mide içeriğinin boğaza kadar çıkması.
• Kronik Öksürük ve Ses Kısıklığı: Asidin nefes borusunu tahriş etmesi sonucu geçmeyen öksürük atakları.
• Yutma Güçlüğü ve Ağız Kokusu.
• Diş Çürümeleri: Asidin ağız içine gelerek diş minesine zarar vermesi.

Ne Zaman Ameliyat Gerekir?

Her reflü hastası ameliyat edilmez. Ancak şu durumlarda cerrahi tedavi ön plana çıkar:

1. İlaç Bağımlılığı: İlacı bıraktığı anda şikayetleri hemen geri dönen hastalar.
2. Yetersiz Yanıt: İlaç kullanmasına rağmen ağzına su gelmeye (regürjitasyon) devam edenler.
3. Büyük Mide Fıtığı: Midenin önemli bir kısmının göğüs kafesine çıktığı vakalar.
4. Hücresel Değişiklikler (Barrett Özofagus): Asit tahrişine bağlı yemek borusunda kanser öncüsü değişikliklerin başlaması.

Kapalı Reflü Ameliyatı (Laparoskopik Nissen Fundoplikasyonu)

Günümüzde reflü ve mide fıtığı cerrahisi tamamen kapalı (laparoskopik) yöntemle yapılmaktadır.

• İşlem: Midenin üst kısmı, yemek borusunun alt ucuna bir “manşet” gibi sarılır. Bu sayede doğal bir kapak mekanizması oluşturulur. Eğer mide fıtığı varsa, mide karın boşluğuna geri çekilir ve fıtık açıklığı dikilerek daraltılır.
• Avantajları: Ameliyat izi kalmaz. Hasta genellikle 1 gün sonra taburcu olur. Yıllardır içilen asit baskılayıcı ilaçlara veda edilir.

Ameliyat Sonrası Süreç

Hastalar ameliyattan hemen sonra reflü şikayetlerinden kurtulur. İlk 2-3 hafta yumuşak gıdalarla beslenme (geçici yutma güçlüğünü önlemek için) önerilir. Sonrasında hasta her türlü gıdayı reflü korkusu olmadan tüketebilir.

Kolon (Kalın Bağırsak) Kanseri

Erken Teşhis ve Kapalı Cerrahi ile Tam Şifa

Kolon Kanseri Nedir?

Kalın bağırsağın (kolon) iç yüzeyini döşeyen hücrelerden kaynaklanan kötü huylu tümörlerdir. Çoğu kolon kanseri, başlangıçta iyi huylu olan “Polip” adı verilen küçük et benlerinin yıllar içinde değişime uğramasıyla gelişir. Bu nedenle kolonoskopi ile poliplerin henüz kanserleşmeden saptanıp alınması, hastalığı tamamen önleyebilir.

Belirtileri Nelerdir?

Hastalık erken evrelerde hiçbir belirti vermeyebilir. Ancak şu değişimler uyarıcıdır:

• Dışkılama Alışkanlığında Değişiklik: Uzun süren ishal, kabızlık veya dışkı çapının incelmesi (kalem gibi dışkılama).
• Makattan Kan Gelmesi: Dışkıda parlak veya koyu renkli kan görülmesi.
• Kansızlık (Anemi): Nedeni açıklanamayan halsizlik ve demir eksikliği.
• Karın Ağrısı ve Şişkinlik: Gaz sancısı benzeri kramplar.
• İstemsiz Kilo Kaybı.

Tanı ve Tarama

Altın standart Kolonoskopidir. 50 yaş üzerindeki her bireyin (aile öyküsü varsa daha erken yaşlarda) hiçbir şikayeti olmasa bile tarama amaçlı kolonoskopi yaptırması hayati önem taşır.

Cerrahi Tedavi: Onkolojik Prensiplerle Tam Temizlik

Kolon kanserinin ana tedavisi cerrahidir. Ameliyatın amacı; tümörlü bağırsak bölümünü, tümörü besleyen damarları ve lenf bezlerini (lenfatik haritalama ile) tamamen çıkarmaktır.

• Sağ/Sol Hemikolektomi: Tümörün sağda veya solda olmasına göre bağırsağın o bölgesinin çıkarılması işlemidir.
• Anastomoz: Hastalıklı bölüm çıkarıldıktan sonra, sağlıklı bağırsak uçları birbirine dikilerek (genellikle özel aletlerle – stapler) sindirim sisteminin devamlılığı sağlanır.

Kapalı (Laparoskopik) Kolon Cerrahisi

Kliniğimizde kolon ameliyatlarının büyük çoğunluğu Laparoskopik (Kapalı) yöntemle gerçekleştirilmektedir.

• Avantajları: Karın duvarı boydan boya kesilmez. Sadece küçük deliklerden girilerek işlem yapılır. Bağırsak hareketleri çok daha hızlı geri döner, hasta daha erken beslenmeye başlar ve taburcu olur. Enfeksiyon ve fıtık riski minimumdur.

Torba (Stoma) Takılması Şart mıdır?

Kolon (kalın bağırsak) kanseri ameliyatlarında, tümör çok aşağı yerleşimli (rektumun son kısmı) değilse, kalıcı torba takılmasına genellikle gerek duyulmaz. Bağırsaklar birbirine bağlanır ve normal yoldan dışkılama devam eder.

Rektum Kanseri

Hassas Cerrahi ve Fonksiyon Koruyucu Yaklaşımlar

Rektum Kanseri Nedir?

Kalın bağırsağın makat ile birleşmeden önceki son 15 santimetrelik bölümüne rektum denir. Rektumun dar bir alanda (leğen kemiği – pelvis içinde) yerleşmiş olması ve çevresinde cinsel fonksiyonları, idrar torbasını yöneten kritik sinirlerin bulunması, buradaki cerrahiyi çok daha hassas hale getirir.

Belirtileri Nelerdir?

Rektum kanseri, kolon kanserinden farklı olarak şu belirtilerle daha sık kendini gösterir:

• Tenesmus: Dışkılamadan sonra tam boşalamama ve sürekli tuvalete gitme hissi.
• Makattan Kan Gelmesi: Dışkı üzerine bulaşmış veya dışkıdan ayrı parlak kırmızı kan.
• Dışkı Formunda Değişiklik: Dışkının çok incelmesi.
• Ağrılı Dışkılama.

Tedavi Planı: Sadece Ameliyat mı?

Rektum kanserinde tedavi, tümörün evresine ve makata olan uzaklığına göre belirlenir. Modern yaklaşımda genellikle “Multidisipliner” bir yol izlenir:

• Neoadjuvan Tedavi: Orta ve ileri evre tümörlerde ameliyat öncesi tümörü küçültmek ve nüks riskini azaltmak için Işın Tedavisi (Radyoterapi) ve Kemoterapi uygulanır. Bu sayede daha önce “çıkarılamaz” denilen tümörler ameliyat edilebilir hale gelir.

Cerrahi Yöntemler ve “Torba” Meselesi

Rektum cerrahisinde temel amaç, tümörü temizlerken makat kaslarını (sfinkter) korumaktır.

1. Laparoskopik TME (Total Mezorektal Eksizyon): Rektum çevresindeki yağ ve lenf dokusunun bütün halinde, sinirlere zarar vermeden çıkarılmasıdır. Bu yöntem nüks riskini en aza indirir.
2. Aşağı Anterior Rezeksiyon (LAR): Tümör çıkarıldıktan sonra bağırsak uçları birbirine bağlanır. Makat kasları korunduğu için hasta normal yoldan tuvalete çıkmaya devam eder.
3. Geçici Stoma (Torba): Dikiş hattının güvenle iyileşmesi için bazen 2-3 aylığına bağırsağın bir ucu karına ağızlaştırılır. İyileşme tamamlanınca küçük bir işlemle torba kapatılır ve sistem normale döner.
4. Miles Ameliyatı (APR): Tümör makat kaslarını doğrudan tutmuşsa, kasların ve makatın tamamen çıkarılması gerekebilir. Sadece bu durumda hasta hayatına kalıcı torba ile devam eder. Günümüzde erken tanı ve ışın tedavisi sayesinde bu ameliyata ihtiyaç oldukça azalmıştır.

Laparoskopik (Kapalı) Cerrahinin Avantajı

Pelvis gibi dar bir alanda kamera yardımıyla görüntüyü büyüterek çalışmak, cerraha çok büyük bir hakimiyet sağlar. Bu da sinirlerin (idrar ve cinsel fonksiyonlar) korunması ve makatın iptal edilmemesi ihtimalini artırır.

Bağırsak Tıkanıklıkları ve Divertikülit

Acil Müdahale Gerektiren Bağırsak Sorunları

1. Bağırsak Tıkanıklığı (İleus)

Bağırsak içeriğinin normal geçişinin engellenmesi durumuna “tıkanıklık” veya tıbbi adıyla İleus denir. Bu, hayatı tehdit edebilen acil bir cerrahi durumdur.

Nedenleri Nelerdir?

• Ameliyat Sonrası Yapışıklıklar: Geçmişte geçirilmiş karın ameliyatlarına bağlı oluşan bantlar (en sık neden).
• Bağırsak Tümörleri: Kanserin bağırsak boşluğunu tamamen kapatması.
• Fıtık Boğulması: Kasık veya karın fıtığının içine giren bağırsağın orada sıkışması.
• Bağırsak Düğümlenmesi (Volvulus): Bağırsağın kendi etrafında dönmesi.

Belirtileri Nelerdir?

• Şiddetli karın ağrısı ve kramplar.
• Karında aşırı şişkinlik.
• Mide bulantısı ve kusma (özellikle gaita kokulu kusma).
• En Önemli Belirti: Gaz ve dışkı çıkaramama.

Tedavi: Her tıkanıklık ameliyat gerektirmez; bazen damar yolu desteği ve mideye takılan bir tüp (NG tüp) ile pasaj açılabilir. Ancak bağırsağın kanlanması bozulmuşsa veya tam tıkanıklık varsa acil ameliyat şarttır.

2. Divertikülit: Bağırsak Çeperindeki “Kesecikler”

Kalın bağırsak duvarında oluşan, parmak ucu gibi dışa doğru sarkan küçük keseciklere Divertikül denir. Bu keseciklerin iltihaplanmasına ise Divertikülit adı verilir.

Belirtileri Nelerdir?

• Karnın sol alt tarafında ani ve şiddetli ağrı.
• Ateş, titreme.
• Bulantı ve dışkılama alışkanlığında değişiklik.

Tedavi Süreci:

• Hafif Vakalar: Antibiyotik tedavisi ve istirahat ile evde veya hastanede tedavi edilebilir.
• Cerrahi Müdahale: Eğer divertikül patlamışsa (perforasyon), bağırsak delinip karın içine iltihap yayılmışsa veya apse oluşmuşsa acil ameliyat gerekir.
• Planlı (Elektirif) Ameliyat: Sık sık divertikülit atağı geçiren hastalarda, riskli bağırsak bölümünün kapalı (laparoskopik) yöntemle çıkarılması, ileride oluşabilecek delinme riskini ortadan kaldırır.

Dalak Büyümesi ve Ameliyatı (Splenektomi)

Dalak Hastalıklarında Tanı ve Tedavi Yaklaşımları

Dalak Ne İşe Yarar?

Dalak, karnın sol üst kısmında, kaburgaların hemen altında yer alan bir lenf sistemi organıdır. Vücudun savunma mekanizmasında (bağışıklık) rol oynar, yaşlanmış kan hücrelerini temizler ve kanı süzerek bir rezervuar görevi görür.

Dalak Neden Alınır? (Splenektomi Nedenleri)

Dalağın tamamen veya kısmen çıkarılması işlemine Splenektomi denir. Bu işlem şu durumlarda gereklidir:

1. Kan Hastalıkları (Hematolojik Nedenler): Vücudun kendi kan hücrelerini (trombosit veya alyuvar) dalakta parçaladığı durumlarda dalak alınır. En sık ITP (İdiyopatik Trombositopenik Purpura) ve bazı hemolitik anemilerde bu ameliyat kesin çözüm sunar. 2. Dalak Büyümesi (Splenomegali): Dalağın aşırı büyümesi; komşu organlara baskı yapmasına, ağrıya ve kan hücrelerinin gereğinden fazla tüketilmesine yol açıyorsa cerrahi gerekebilir. 3. Dalak Kistleri ve Tümörleri: Dalağın kendi içinden kaynaklanan kistler veya nadir görülen tümörler. 4. Travmalar: Trafik kazası veya düşme gibi karın travmalarında dalağın yırtılması ve durdurulamayan iç kanama gelişmesi durumunda acil olarak çıkarılması hayat kurtarıcıdır.

Kapalı Dalak Ameliyatı (Laparoskopik Splenektomi)

Günümüzde dalak ameliyatları, çok büyük boyutlara ulaşmadığı sürece Laparoskopik (Kapalı) yöntemle gerçekleştirilmektedir.

• Avantajları: Karın boydan boya kesilmez, sadece 3-4 adet küçük delikten girilir. Ameliyat sonrası ağrı çok azdır, hastalar 1-2 gün içinde taburcu edilir ve estetik sonuçlar mükemmeldir.

Ameliyat Sonrası Yaşam: Dalaksız Yaşanır mı?

Dalağın alınması hayatın devamı için bir engel teşkil etmez; karaciğer ve lenf bezleri dalağın birçok görevini üstlenir. Ancak dalak vücudun savunma sisteminin bir parçası olduğu için, ameliyat olan kişilerin bazı kapsüllü bakterilere karşı direnci azalabilir.

• Önlem: Ameliyat planlanan hastalara (veya acil durumlarda ameliyat sonrası) belirli aşılar (Pnömokok, Meningokok vb.) uygulanarak bağışıklık sistemi desteklenir. Bu sayede hastalar normal ve sağlıklı hayatlarına devam edebilirler.